نگاهی به شهر زیبای پاوه :
شهر زيباي پاوه با سابقهء تاريخي بيش از 3 هزار سال در شمال غربي استان کرمانشاه با فاصله حدود 112 کيلومتر از مــرکز استان و 45 کيلومتر فاصله زميني تا آخرين نقطه مرزي به عنوان مرکز شهرستان پــــــاوه و اورامانات از سال 1338 تاکنون واقع شده است. قبل ازآن جزو استان کردستان بوده است. ايـــــــن شهرستان تا سال 1368 حدود 4120 کيلومتر مربع وسعت داشت وشامل بخشهاي نوسود، مرکزي، باينگان، جوانرود، روانسر و ثلاث باباجاني بود و دومين شهرستان استان کرمانشاه  محسوب ميشد. اما در سال 1368 به کوشش مسئولين و نمــاينده مجلس آن وقت شهرستان جوانرود از آن مجزا و بخش هاي ثلاث باباجـــــاني و روانسر شامل آن گرديد. در حال حاضر نیز شهرستانهای روانسر و ثلاث باباجانی از این شهرستان جدا شده اند و در حال حاضر این شهرستان دارای 3 بخش مرکزی، باینگان و نوسود می باشد. ارتفاع متوسط آن 1550 متر از سطح دريـــــاست. از شمال به شهرستان مريوان و استان کردستان و از مشرق و جنوب به شهرستان جوانرود و از غرب به طول 96 کيلومتر با کشور عراق هم مرز است. اين شهرستان در رشته کوه بزرگ زاگرس واقع شده است و کوه شاهو که يکي از عظيم ترين کوه هاي اين رشته کوه مي باشد و بلندترين قله آن(زااوه لي)با ارتفاع 3400 متر ازسطح دريا که در شمال شرقي شهر پاوه همچون ستوني محکم سر به آسمان کشيده و نظاره گر مناظر  زيباي پاوه و اورامان است اين منطقه داراي آب وهواي معتدل کوهستاني است چشمه هاي فراوان و آبـــــهاي روان زيادي همراه با  جنگلها،مراتع و باغات سرسبز جلوه و زيبائي خاصي به آن بخشیده است.   

شهرستان پاوه و منطقه اورامان مي تواند در

*کوه هاي سر به فلک کشيده و جنگل و طبيعتي زيبا و ديدني و فرح بخش از قبیل شاهو و ماکوان

*آثار باستاني نظير باقيماندهء دومين آتشکده ي ايران در دوره حضرت زردشت که 750 سال قبل از اسلام فعال بوده است.

*غارهاي ديدني و وسيع،مانند غار قوري قلعه که طولاني ترين غار آبي آسيا و درازترين غار ايرن است.

*داراي چشمه بزرگ آب معدني (بل)که محل خروج اين آب جايي زيبا و ديدني است.

*رودخانه بزرگ سيروان و دره هاي عميق امتداد آب اين رودخانه.

*مسجد دخان پاوه که داراي يک جلد قرآن نفيس خطي است که در سال 890 هجري به دست مريمنامي نوشته شده است و مورد احترام مردم است.

*آرامگاه سيـــــد محمود اصفهاني مربوط به دوره صفويان وآرامگاههاي شيخ محمد و خليفه محمد توفيق وشيخ نصرالدين

*آرامگاه سيد عبيدالله در روستاي زيبا و ديدني هجيج و پير اسماعيل در ده اسپريز که برادران امامرضا بوده اند.

*آرامگاه زيبا و ديدني سلطان اسحاق که در کنار رود سيروان و نزديک روستاي قديمي شيخــــانواقع شده است.

*آرامگاه شيخ محمد عزيز و روستاي سرسبز نجار.

*آرامگاه باباشيخ حسن و بابا غازي که در روستاي سرسبز و زيباي خانقاه قرار دارند.

*آرامگاه شيخ شهاب الدين استاد پير شهريار در روستاي دزآور و چشمه مالمين.

*روستاي مرزی وزيباي (هانه گه رمه له)و آرامگاه محمد غيبي.

*دخمه هاي سنگي خالو حسين در روستاي (بــــــانه وره)در جنوب شرقي پاوه:که شخصي به نام حسين با وصف اينکه يک پاي خود را ازدست داده است با تکيه بر چوب دستي ويک کلنگ ساده چندين اتاق را در دل سنگ خارا درست کرده که وي را به نام فرهاد دوم ميشناسند. کاک حسین از سال 57 همراه با یکی از دخترهایش شروع به ساختن این بنای تاریخی کرده است و 19 سال تنها با یک کلنگ مشغول شکافتن دل این غار بوده است. غار ایجاد شده توسط کاک حسین از چهار خانه مجزا تشکیل شده است و در بعضی نقاط نسبت به سطح زمین ارتفاع کمتری دارد. ورودی های غار از نظر سایز و شکل متفاوت بوده و هرکدام زیبایی خاص خود را دارند. در بعضی از اتاق ها ارتفاع تا 180 سانتی متر میرسد و در بعضی اتاق ها تا 170 سانتی متر میباشد. دوتا از خانه ها تک اتاقی بوده و دوتای دیگر آن شامل چند اتاق مجزا یا همان دالان بوده که هر دالان به دالان دیگری می رود. بین اتاق ها دهلیزهای کوتاهی دارد و در هر دالان چند دیوان کنده شده است و جنس داخلی غار از آهک و دانه های سنگی شبیه بتن می باشد، ناگفته نماند که کاک حسین در یکی از خانه های تک اتاقی به طور مجزا مقبره ی خود را نیز با دستان خود کنده است تا در زمان فوت شان او را در آنجا دفن کنند.

*کارهاي دستي بي نظير مانند:چوخه و رانک(لباس مردانه).کلاش(گيوه) ونمد مالي وگليم و جاجيم بافي و فرنجي  سازي و فرش بافي.

هر پلکانی و زیبای پاوه پس از گذراندن پیچهایی که کوههای زیبای زاگرس را دور می زند، قرار گرفته است. در این منطقه راهها،‌کوهسارها، چشمه ها، جنگل ها و مزارعی که در دامنه ها ایجاد شده اند چنان بدیع و زیباست که روح هر بیننده ای را سرشار از زیبایی و طراوت می کند. این مناظر طبیعی به علاوه آبشارها، غارها و چشمه ها سبب شده اند که پاوه را در (بهشت گمشده)، قلمداد کنند. این شهرستان تا اواخر دهه 1330 هجری شمسی تابع استان کردستان بود واز آن تاریخ به بعد در محدوده استان کرمانشاه قرار گرفت. شهرستان جوانرود نیز تا سال 1369 یکی از بخشهای مهم پاوه بود ولی این شهر اکنون مستقل ودارای فرمانداری است. موقعیت استراتژیکی و جغرافیایی منطقه اورامان یا هورامان که شهرستان پاوه جزئی از این منطقه محسوب می شود، باعث شده است تا شهر پاوه به عنوان یک مرکز منطقه ای عمل نماید.

کاوش های باستان شناسانه در این منطقه حاکی است که شهر پاوه قدمتی بیش از سه هزار ساله دارد به طوری که اماکن باستانی و تاریخی واقع دراین شهرستان خود گویای این نکته است. سازه ها و منازل مسکونی در این شهر به گونه ای طراحی شده است که در بیشتر موارد پشت بام خانه ای که در ارتفاع کمتری از دامنه کوه ساخته شده است حیاط منزلی است که چند متر بالاتر احداث گردیده و به همین دلیل پاوه را شهر (هزار ماسوله) می نامند. در مورد وجه تسمیه شهر پاوه چندین روایت متعدد وجود دارد اما آنچه بیشتر از همه می تواند قابل استناد باشد تاثیر آئین زرتشت در نامگذاری این شهر است، زیرا دومین آتشکده زرتشتیان در این شهر وجود داشته است و (پیرشالیار) که یکی از موبدان زرتشتی است در این منطقه زندگی می کرده است. براساس این گفته، معنای پاوه در آئین زرتشت - به معنای پاکی و پاکیزگی می باشد که همواره در طول تاریخ به عنوان یکی از ویژگی های مردم این دیار باقی مانده است.

فرهنگ :
زبان بیشتر مردم این شهرستان (هورامی) یا (گوران) یکی از اصیل ترین زبانهای قدیمی ایران زمین و بازمانده زبان پهلوی و اوستایی است که با گویش های متفاوت (هورامی) و (جافی) تکمیل می شود. مردمان این دیار کهن بر خلاف سایر مناطق کردنشین که به تاسی از فرهنگهای دیگر پوشش خود را عوض کرده اند،‌از نظر لباس و طرز پوشش تا حد زیادی پایبند به لباس های قدیمی و سنتی خود می باشند. مردان پاوه تن پوشی به نام (چوخه و رانک) می پوشند، بر سر (تاقیله) (کلاه)می نهند و بر پاهایشان (گیوه) می پوشند که تمامی این لباس ها دست ساخته هنرمندان این دیار است.

 
زنان این دیار نیز لباس زیبای کردی را که جزئی از صنایع دستی این شهر است به تن می کنند و می پوشند. مردم پاوه از نظر مذهبی عموما تابع دین اسلام ومذهب تسنن ، شاخه شافعی می باشند و این وضع اززمان جنگ های ایران و عثمانی تاکنون تثبیت شده است ولی با این حال طریقت های رایج درمنطقه از جمله طریقت های (قادریه) و (نقشبندیه) نقش زیادی در تاریخ منطقه ایفا کرده اند. از نظر اشتغال نیزاگر چه با روند روبه رشد جمعیت شهر، جوانان پاوه ای مهاجرت به شهرهای بزرگتر و گاهی کشورهای خارجی را بر ماندن در پاوه ترجیح می دهند، اما دامداری و کشاورزی با شیوه سنتی و مبادلات مرزی و تجاری با کردستان عراق شیوه اصلی اشتغال ساکنان این سرزمین را شکل می دهد. این شهرستان اگر چه به علت برخورداری از بارش های زمستانی زیاد و موقعیت جغرافیایی مناسب، پتانسیل های فراوانی برای تبدیل شدن به قطب کشاورزی را دارد اما به علت کوهستانی بودن منطقه و نبود زمین، کشاورزی در این شهر و روستاهای اطراف فقط به شکل باغداری امکان دارد .

مناظر طبیعی:
جدا از خصیصه های فرهنگی و قومی شهر پاوه،‌غار (قوری قلعه) به عنوان بزرگترین غار آبی آسیا، (آبشار بل) منصوب به یکی از خدایان آب بل، چشم انداز زیبای دالانی که مشرف بر کردستان ایران وعراق است، روستای زیبای (هجیج) در دل صخره های سنگی و مقبره کوسه هجیج، آتشکده پاوه به عنوان دومین آتشکده ایران و آرامگاه(سلطان اسحاق) در کنار رودخانه عظیم سیروان که مقصود گاه زنان و مردان اهل حق است، بخش دیگری از جاذبه های شهر پاوه است که به ارزش این شهرستان افزوده است.
در زیر به معرفی یک یک این مناظر طبیعی و زیبا می پردازیم.

: کوه آتشکده یا آتشگاه
اين كوه در غرب و جنوب غرب شهر پاوه واقع شده و بر دامنه جنوب غربي آن شهر باينگان قرار گرفته است . این کوه رشته کوهی است که از کوه (شاهو) جدا گشته واز روستای (شمشیر) واقع در (اورامانات) گذشته و به دره رودخانه سیروان منتهی می شود بلندترین قله این رشته کوه در حدود 2462 متر ارتفاع دارد که خط الراس آن حد طبیعی پاوه و جوانرود را شکل می دهد. کوه (گزن) در روستای زردویی دنباله کوه آتشکده بوده که در غرب رودخانه سیروان مرتفع می گردد. به گفته مورخان این آتشکده 750 سال پیش از اسلام فروزان بوده و دومین آتشکده ایران بعد از (آذرگشب) بوده است.

: غار قوری قلعه
وجود آب در منطقه پاوه به رودخانه ها،چشمه ها و آبشارها ختم نمی شود بلکه طبیعت سنگی و آب شکافنده سبب ایجاد بزرگترین غار آبی آسیا در روستای قوری قلعه پاوه شده است غار قوی قلعه دارای عمق طولانی است که تاکنون 3700 متر از آن شناسایی شده است و حدود 500 متر آن برای بازدید مردم آماده شده است. این غار که یکی از پرجاذبه ترین مناطق کرمانشاه است سالانه هزاران نفر از گردشگران داخلی و خارجی را به خودجذب می کند. این غار که به عنوان یکی ازهفت اثر ملی طبیعی ایران در آثار ملی به ثبت رسیده است 65 میلیون سال قدمت دارد و در 87 کیلومتری شمال شهر کرمانشاه و در 25 کیلومتری پاوه قرار دارد. این غار دارای چندین تالار بسیار زیبا به نام های (مریم)، (کوهان شتر)، (مسیر برزخ) ، (بلور) و (عروس ) می باشد. وجود انواع مختلف (استالاکتیت ها) ، (استالاکمیت ها) حوضچه های آب ، صدف های آهکی و دیگر مواد آهکی جذابیت این غار را دو چندان نموده است. کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند که اطلاعات موجود نشان می دهد که تا قبل از تبدیل شدن این غار به یک غار نمایشی جمیعت قابل توجهی از مهره داران غارزی مانند خفاش ها و سمندر خال زرد در آن می زیسته اند.

: قله شاهو
قله شاهو یا شاهکوه در 46 درجه و 28 دقیقه شرقی و 35 درجه شمالی از مهمترین قلل منطقه کردستان است که در شهر پاوه قرار دارد. این قله در منطقه ای که پلنگانه خوانده می شود از شمال به دشت قلبی، از شرق به رودخانه آب شاه بقی، از غرب به شهر پاوه و از جنوب به روستای منصورآباد در جاده روانسر - پاوه محدود می گردد. در دامنه این قله و در ارتفاع کم درختان بلوط به وفور یافت می شوند که در کنار درختان بنه یا به زبان کردی و نوشک و انجیر کوهی پوشش جنگلی به منطقه می دهند.

: آرامگاه سلطان اسحاق
آرامگاه سلطان اسحاق در مسیر جاده پاوه به نودشه در نزدیکی روستای نیسانه و در کنار ساحل رود سیروان قرار دارد این آرامگاه بسیار مورد تکریم و احترام مردم استان و استان های همجوار است. از کرامات این شخصیت مذهبی، بی صدا بودن رودخانه خروشان سیروان در هنگام گذر از کنار این آرامگاه است. سلطان اسحاق یکی از عرفای منطقه بوده است که گروهی را برای احیا سنت ها و فرهنگ ایرانیان در برابر اعراب هدایت و رهبری کرده است. جاده ای فرعی از جاده اصلی پاوه به نوسود در نزدیکی روستای نسیانه جدا می شود و به زیارتگاه (در 40 کیلومتری شمال غربی پاوه) منتهی می گردد. این آرامگاه که قدمت آن به هشت قرن پیش برمی گردد قبله گاه فرقه اهل حق است.

: آبشار بل
»آبشار بل« با ریزش طبیعی زیبا به صورت پودر که نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کند در 20 کیلومتری پاوه و در نزدیکی روستای هجیج قراردارد. خروجی این آبشار به طور طبیعی و متوسط چهار هزار لیتر در ثانیه است و آبی سالم، معدنی و با خواص فراوان درمانی دارد. هم اکنون چندین کارخانه بطری سازی در کنار این آبشار زیبا و دارای خواص درمانی مشغول به فعالیت هستند که آب این آبشار را در بسته های نوشابه ای به کشورهای همسایه صادر می کنند. مقبره سید عبیدالله (برادر امام رضا) معروف به کوسه هجیج نیز در روستای هجیج در نزدیکی این آبشار قرار دارد که وجود این مقبره و نزدیکی روستا به آبشار بل باعث شده است تا این روستا به عنوان یکی از روستاهای مهم استان در سطح کشور شناخته شود.

کوه ماکوان:

کوه ماكوان با ارتفاع حدود 2700 متر در بخش جنوب غربي هورامان و کوه آتشگاه قرار دارد. این کوه در روبروي شهر باينگان قرار گرفته است در موازات غربی و شرقی و جنوبی كوه درختان جنگلي انبوهي روئيده اند. تفرجگاه شويسر كه بر دامنه کوه ماكوان قرارگرفته بسيار جالب و زيبا است که مردم شهر باینگان در فصل بهار و تابستان به این منطقه ییلاق میکنند و چشمه معروف سپياو (سپید آب) ،كه تا اواخر ارديبهشت آبدهي دارد ، بر دامنه ماكوان و در نزديكي دهي به همين نام قرار گرفته است. بر فراز ماكوان بخش اعظم چشم اندازها و كوههاي هورامان از قبیل شاهو،آتشگاه،گزن و... و نيز كوههاي دورتري نظير دالاهو و به‌مو (به مو کوهی در حلبچه عراق)قابل مشاهده اند.

: آینده پاوه
شهرستان پاوه باداشتن رودخانه های پر آب همانند سیروان، لیله و مرخیل یکی از مناطق پر آب غرب کشور است اما متاسفانه این آب ها بدون کمترین بهره دهی و پس از تشکیل 24 کیلومتر مرز آبی با عراق وارد آن کشور می شوند. این در حالی است که بسیاری از باغ های منطقه براثر کم آبی دچار مشکل شده اند. ایجاد یک سد بر روی رودخانه بزرگی چون سیروان می تواند نقشی شایسته در بهبود وضعیت کشاورزی ،‌تامین انرژی برق ارزان قیمت و احداث مزراع پرورش ماهی داشته باشد. در حالیکه چندین سد بر روی رودخانه های بزرگ منطقه می توان بست اما در حال حتی یک سد هم ایجاد نشده است. اگر چه به تازگی در حال ساخت سد و ایجاد تونل انحرافی بر روی رودخانه سیروان در نزدیکی روستای (ورا) و (منطقه مرخیل) بخش باینگان هستند. اما تا پایان یافتن این اقدام بزرگ و کارافرین راه زیادی مانده است. به نظر می رسد ایجاد چنین سدی درمنطقه همراه با تبدیل بازارچه مرزی شوشمه به بازارچه و گمرک رسمی استان می تواند زمینه های کاهش بیکاری و ایجاد اشتغال را به همراه داشته باشد.

وب سایت آوای باینگان

اولین وب سایت رسمی در شهر باینگان

اولین جامعه مجازی در منطقه اورامانات